آن‌گاه امام دستور ديگرى كه جنبهء اصولى و اساسى در امر خراج دارد به مالك مىدهد و مىفرمايد : « بايد توجّه تو در عمران و آبادى زمين بيش از توجهت به جمع‌آورى خراج باشد » ؛ ( وَلْيَكُنْ نَظَرُكَ فِي عِمَارَةِ الْأَرْضِ أَبْلَغَ مِنْ نَظَرِكَ فِي اسْتِجْلَابِ الْخَرَاجِ ) . اين دستور در واقع به اين اشاره دارد كه بايد به منابع اصلى درآمد بازگشت كرد و آنها را حفظ نمود تا درآمدها ثابت و برقرار بماند و هر قدر منابع تقويت شود درآمدها افزون خواهد شد . لذا امام عليه السلام در ادامهء اين بحث به عنوان ذكر دليل مىفرمايد : « چون خراج جز با آبادانى به‌دست نمىآيد و آن كس كه بخواهد خراج را بدون عمران و آبادانى طلب كند شهرها را ويران و بندگان خدا را هلاك نموده و پايه‌هاى حكومتش متزلزل خواهد شد به گونه‌اى كه بيش از مدت كمى دوام نخواهد داشت » ؛ ( لِأَنَّ ذَلِكَ لَايُدْرَكُ إِلَّا بِالْعِمَارَةِ وَمَنْ طَلَبَ الْخَرَاجَ بِغَيْرِ عِمَارَةٍ أَخْرَبَ الْبِلَادَ ، وَأَهْلَكَ الْعِبَادَ ، وَلَمْ يَسْتَقِمْ أَمْرُهُ إِلَّا قَلِيلًا ) . در واقع امام براى حكومتى كه در بند عمران و آبادى نيست و تنها به فكر جمع‌آورى خراج است سه نتيجهء شوم ذكر مىفرمايد : « نخست ويران شدن اين زمين‌ها ، زيرا عمران و آبادى جز با حمايت حكومت اسلامى ميسر نمىشود . در طول تاريخ نيز ديده شده است در مناطقى كه حكومت‌ها خراج سنگينى بر اراضى مىبستند و به آبادى زمين نمىانديشيدند ، كشاورزان زمين‌ها را رها كرده و براى در امان ماندن از شر جمع آورندگان خراج به نقاط ديگر فرار مىكردند . ديگر اينكه مردم به هلاكت سوق داده مىشوند ، زيرا فقر دامان آنها را مىگيرد و يكى از عوامل مهم هلاكت به معناى واقعى يا به معناى اجتماعى ؛ يعنى از دست دادن روحيه‌ها همان فقر است . سومين نتيجه نيز از همين جا حاصل مىشود ، زيرا فقر عمومى سبب عدم